Voor ouders is het belangrijk om te weten wat pesten eigenlijk is en wat u het beste kunt doen in het geval van pesten via internet (cyberpesten, of digitaal pesten).

Pest-deskundige Bob van der Meer, de maker van Pesten.net, definieert pesten als volgt:

“Pesten is het systematisch uitoefenen van psychische en/of fysieke mishandeling door een of meerdere personen op een persoon die niet in staat is zichzelf te verdedigen. Bij pesten is de macht ongelijk verdeeld. Pesten heeft negatieve effecten voor het slachtoffer. Deze mag niet voor zichzelf opkomen noch zich verweren. Doet hij dit wel, dat kan dat reden voor de pester zijn het slachtoffer nog harder aan te pakken.”

Pesten via het Internet is doorgaans veel harder dan pesten in het gewone leven, omdat de daders gemakkelijk anoniem kunnen blijven. Een voorbeeld daarvan is het publiceren van de naam en het telefoonnummer van een klasgenootje op een erotische website, met de boodschap ‘bel deze dame voor een afspraak’.

Ook via e-mail kan er anoniem gepest worden. Op school kunnen kinderen bijvoorbeeld e-mails versturen zonder dat iemand weet wie de afzender is. Daarnaast is het mogelijk om berichten te verzenden met een valse naam als afzender.

Wat kunt u doen in de praktijk?

• Blokkeer de afzender van ongewenste e-mail
  Sommige e-mail programma’s, waaronder Outlook, hebben de mogelijkheid om specifieke afzenders te blokkeren. (In de praktijk komt het erop neer dat berichten die afkomstig zijn van een bepaald adres, automatisch naar de prullenbak verwezen worden.) U kunt pest-mail ook onzichtbaar maken door een spamfilter te installeren waarbij u ongewenste afzenders op een ‘zwarte lijst’ plaatst.

Tip: e-mail blokkeren in Outlook Express gaat als volgt. Vanuit een ongewenste mail gaat u naar Bericht en dan naar Afzender blokkeren. Alle mailtjes van deze afzender worden vanaf nu ongelezen in de prullenbak gegooid. Per ongeluk de verkeerde persoon geblokkeerd? Ga dan naar Extra gevolgd door Afzenders blokkeren en corrigeer uw instellingen. (In de grote broer Outlook kiest u Acties gevolgd door Ongewenste e-mail.)

Op den duur loont het wellicht de moeite het kind een nieuw e-mail adres te geven. Vertel uw kinderen dat ze altijd heel voorzichtig moeten zijn met het doorgeven van hun e-mail adres aan anderen. 

• Bewaar de berichten
  Een enkel bericht kunt u het beste negeren. Vertel dat uw kind ook. Niet op reageren en verwijderen. Komt het herhaaldelijk voor, bewaar dan de berichten.
• Probeer de dader op te sporen
  Soms is de identiteit van de dader te achterhalen door uit te zoeken van of het via een computer op school is verzonden en zo ja welke. Dat is te zien in de zogenaamde logfiles van de school-server (centrale computer). Vanzelfsprekend heeft u daar wel de hulp van school voor nodig, en de (technische) ondersteuning van een ICT-coördinator, systeembeheerder, en/of externe beheerder. De stijl van het bericht en eventuele taalfouten kunnen de dader verraden. De dader kan wellicht ook worden gevonden doordat de leerkracht een gesprek aangaat met de klas over wat er is gebeurd.
  

  Het is belangrijk dat de school het pesten wil stoppen. Soms is het niet mogelijk een dader te achterhalen en zit er niets anders op dan het effect te minimaliseren. Dat kan het beste door het slachtoffer op het hart te drukken niet te reageren op hate-mail of andere ongewenste e-mail. Soms is de schade zo groot, dat u moet overwegen uw kind van school te laten veranderen. Dat is met name nodig als ook de school niet kan bijdragen aan meer veiligheid voor uw kind. 

• Praat op school over het pestbeleid
  Als het pesten in de klas wordt aangekaart, bestaat het gevaar dat het slachtoffer opnieuw door de pester(s) te grazen wordt genomen. Dat gevaar is echter kleiner wanneer de school ook het pesten via nieuwe media (SMS, e-mail, MSN enz.) serieus neemt en een goed anti-pestbeleid hanteert. Bespreek dit met de leerkracht en met de directie.

  Er zijn vele instanties die de school kunnen helpen bij een effectieve anti-pest-aanpak. De Stichting Stop het Pesten (www.stichtingstophetpesten.com) kan u helpen bij het ontwikkelen van een anti-pestbeleid op school. Maar bijvoorbeeld ook de Vereniging van Openbaar Onderwijs (VOO), die de handleiding ‘Pesten op school, hoe ga je ermee om?’ ontwikkeld heeft. 

• Praat met andere ouders
  U kunt uw ervaringen delen met andere ouders, die u op hun beurt tot steun kunnen zijn. Zo worden er op het Forum van Ouders.nl veel nuttige tips uitgewisseld.

  Ook kunt u terecht bij het gratis telefoonnummer 0800-5010 (voorheen de onderwijstelefoon), bereikbaar op werkdagen van 10.00 tot 15.00 uur. Dit nummer is beschikbaar voor iedereen die een gesprek wil voeren over problemen op school. Dit geldt ook voor problemen met pesten via Internet of SMS. Er kan advies worden gegeven via de telefoon maar ook via e-mail (zie het vragenformulier op www.50tien.nl). 

• Overleg met de Vertrouwensinspectie.
  Wanneer u het gevoel heeft dat de school niet adequaat genoeg reageert, kunt u altijd bellen met de Vertrouwensinspectie (onderdeel van de Onderwijsinspectie) voor hulp en advies. Zij zijn telefonisch te bereiken via 0900-1113111.

Naar de politie?
Pesten is niet strafbaar, tenzij een kind stelselmatig wordt belaagd. In dat geval is er sprake van stalking en kunnen ouders aangifte doen. Ook wanneer het slachtoffer lichamelijk letsel of materiële schade is toegebracht, kan aangifte worden gedaan op www.politie.nl.

Er zijn ouders die bij digitaal pesten de hulp ingeroepen hebben van een wijkagent en daar goede ervaringen mee hebben, al zal het afhangen van de kennis van moderne communicatie-middelen van de individuele wijkagent. In ieder geval kan de wijkagent (zie: www.dewijkagent.nl) bemiddelen in het contact met school, u begeleiden in het proces van formeel aangifte of melding doen of u verwijzen naar Bureau Slachtofferhulp (www.slachtofferhulp.nl). U en uw kind staan er dan minder alleen voor.