Waar we in de jaren tachtig en negentig van vorige eeuw steeds een grotere individualisering konden zien, is er al een tijdje een tegenbeweging aan de hand naar samen. Dit kan misschien wat soft klinken, zeker voor iemand uit de generatie X zoals ikzelf, maar jongeren vandaag zijn nu eenmaal minder cynisch dan hun voorgangers.
Samen is overal: studenten hokken samen om te studeren, ver van computers, in stille ruimtes in bibliotheken, enkel met een glas water, de boeken en hun medestudenten. Ze praten weinig, maar voelen zich toch verwant. Groepsaankoopsites als Ibood en Groupon kennen veel succes. Ik hoorde van Dominique Verschuren van InPetto hoe in hun nieuw onderzoek ‘Connected’ een jongen beschreef hoe hij bewust de Facebook-chat laat openstaan, omdat hij dan zijn vrienden bij hem weet, zelfs al is hij op dat moment niet met Facebook bezig.
Je kijkt vandaag ook weer samen naar televisie. Uit het meest recente Apenstaartjaren onderzoek blijkt dat jongeren liefst samen met hun ouders naar tv kijken, waarbij dit soms niet zo leuk is voor die laatsten. De kinderen bepalen waarnaar gekeken wordt, maar ze zitten ondertussen lustig te chatten via laptop of gsm. Als je als ouder vraagt of ze dan wel willen kijken, zeggen ze van wel, maar het is voor hen vooral belangrijk om dicht bij hun vader of moeder te zijn. Gezellig...
Als we kijken naar hoe de jongeren zelf later invulling willen geven aan hun ouderschap, dan blijkt uit onderzoek van PEW in de VS en NJR in Nederland dat ze op de eerste plaats tijd willen voor hun kinderen, later als ze zelf ouder zijn. Velen vinden dit zelfs belangrijker dan een goedverdienende carrière.
Bij kinderen is samen ook goed als het gaat om internet- en computergebruik. Uit onderzoek dat vorige week werd gepubliceerd in het Journal of Adolescent Health blijkt dat als meisjes samen met hun ouders gamen dit een positief effect heeft. Ze hebben minder snel depressieve gevoelens en gedragen zich beter. Jongens spelen ook graag samen, maar doen dit blijkbaar liever met hun leeftijdsgenoten. Als we kijken naar online surfen en sociale netwerksites, dan kruipen jongeren ook samen bij elkaar met leeftijdgenoten en hebben ouders al snel het raden wat er zoal online gebeurt.
Maar hoeveel materiaal wordt er ontwikkeld voor samen als het gaat om internet? Sites die zich richten op kinderen hebben vaak wel een pagina voor ouders, maar materiaal dat uitnodigt om samen met je kind bezig te zijn, en waar je als ouder zelf ook iets aan hebt, is zeldzaam. VTM Kzoom (België) heeft op televisie een geslaagde combinatie gemaakt door een stuk in te zetten op nostalgie. Ze zenden oude series als Maya De Bij en Pipi Langkous uit. Mama en papa kijken uit nostalgie, de kinderen kijken omdat het leuk en nieuw is. Binnenkort verschijnt er een onderzoek van Mijn Kind Online waaruit blijkt dat enkel het Amerikaanse Sesam Straat stimuleert dat ouders ook online samen met hun kind bezig zijn.
Het samen voor tieners online, vertaalt zich in de nood aan platformen om samen dingen te creëren. Samen gaat verder dan participeren, bij participatie is er een gezag van bovenaf en kan jij commentaar geven. Tom Palmaerts beschreef hoe de trendsetters onder de jongeren stilaan eerder een site als Vimeo gebruiken om video’s te plaatsen dan Youtube, omdat er minder regels zijn. Als we kijken naar de jonge genomineerden van de Gouden Apenstaart 2011, zien we ook deze cocreatie terugkomen.
Voor tieners is het samen belangrijk op nog een andere manier. We noemen de jongeren niet voor niets de nulde lijn, ze zullen de eerste zijn om iets op te pikken dat eventueel misgaat. Daarom is het ook zo belangrijk om in campagnes rond bijvoorbeeld cyberpesten niet enkel in te gaan op de dader of het slachtoffer, maar ook op de omgeving: die omgeving ziet en merkt veel meer dan we denken, en zij kunnen wellicht het verschil maken. Leer hen dus hoe je kunt merken dat een van je vrienden gepest wordt. En wat kun je dan doen?
Samengevat: laten we hopen dat ontwikkelaars van websites en programma’s voor kinderen, de ouders meer gaan betrekken door het ook voor hen boeiend te maken. Ouders willen graag met hun kinderen bezig zijn, en kinderen willen hun online plezier ook graag met hun ouders delen. Als je dat samen doen voor beide interessant maakt, krijgen ze een extra zetje. Als je voor tieners werkt, zorg dan voor platformen voor cocreatie.
Pedro de Bruyckere is auteur van het boek Is het nu generatie X, Y of Einstein?, vooral een aanrader voor docenten. Hier houdt hij een weblog bij.
Wie de presentatie gezien heeft, kan hier nog de dia's terugkijken: