Loverboy 2.0 is de naam van een campagne van de gemeente Rotterdam, Stichting Humanitas en de politie. De naam verwijst naar de aanduiding ‘web 2.0’ voor ‘het sociale web’: alle plekken waar mensen intensief met elkaar communiceren. De eerste fase van de verleiding gaat tegenwoordig helemaal via internet.

Groeiend probleem
Seksuele uitbuiting van tieners is geen randverschijnsel. In bijna de helft van de gevallen van jeugdprostitutie blijkt sprake te zijn van loverboyproblematiek. En in de helft van de loverboy-gevallen blijkt het slachtoffer te zijn geworven via internet. Reden genoeg voor een voorlichtingsactie.

Rotterdam doet dat nu via scholen, en heeft daarbij de Rotterdamse rapster Reshmay ingezet. En dat werkt goed. Haar song ‘Laffe Boyz’ en de bijgehorende YouTube-clip kreeg ik zelfs al vele malen doorgestuurd, door mensen helemaal niet wisten dat het bij een campagne hoorde. Het nummer sluit enorm goed aan bij de manier waarop jongeren zelf het verschijnsel ‘loverboy’ kennen en benoemen, en kan dus bij uitstek in voorlichting voor jonge tieners worden ingezet. Laten we hopen dat het werkt.

Verleiding via internet
Vooral de eerste fase gaat steeds vaker helemaal via internet. De verleidingstactieken van een loverboy worden net als bij pedoseksuele acties ook wel grooming genoemd. Het is fase 1: de vleierij, de aandacht, het geven van cadeautjes, en indruk maken met macht en status. Vooral voor deze fase is internet heel geschikt. Meisjes die gevoelig zijn voor die aandacht, zijn er niet op bedacht dat het wel eens om iemand zou kunnen gaan met de vooropgezette bedoeling misbruik van haar te maken. Via internet is het natuurlijk ook moeilijk om na te gaan of iemand integer is of niet.

Fase 2 is het inlijven: ze zien elkaar en en gaan een relatie aan, waarin de man het meisje langzaam losweekt uit haar sociale omgeving. Hij werpt zich op als haar beschermer en spiegelt haar een mooie, maar dure toekomst voor. In hun seksuele relatie probeert hij langzaam haar grenzen te laten verleggen, door haar te chanteren met haar liefde voor hem. Hij ‘leent’ haar uit aan vrienden: het begin van prostitutie. Soms is er meer nodig dan een beroep te doen op haar liefde, en komt er geweld aan te pas.

Met fase 3 is het doel bereikt en wordt gewerkt aan de instandhouding van de lucratieve relatie: met geld, dwang, bedrog en machtsmisbruik wordt het meisje seksueel uitgebuit. Soms wordt ze ook gedwongen tot diefstal, het koerieren van drugs, en het op haar naam zetten van leningen, telefoonabonnementen of auto’s.

Uit onderzoek blijkt dat tieners niet onbekend zijn met die eerste fase van de loverboy-tactiek: het aantal tieners dat ermee in aanraking komt via internet toeneemt enorm toe. Los daarvan heeft een toenemend aantal tieners ervaring met seksuele handelingen voor de webcam: dat wordt ook steeds normaler gevonden. De plaats waar loverboys hun slachtoffers rekruteren lijkt te zijn verschoven van het schoolplein naar sociale netwerksites en andere sites waar jongeren komen.

Campagne
De campagne Loverboy 2.0 richt zich op meisjes van 12 tot 18 jaar. Op zo'n 100 Rotterdamse scholen is inmiddels een pakket afgeleverd met lesmateriaal waarmee de leraren in hun lessen aan de slag kunnen gaan. Voor ouders is er informatie op www.rotterdam.nl/loverboys. Daar staat ook een filmpje waarin een inspecteur van de Rotterdamse politie inzicht geeft in de gevallen die hij onderzocht heeft. Het filmpje is veel te lang voor een campagne voor ouders (ruim 16 min.) maar als je het gezien hebt, ben je wel helemaal bijgepraat. Hieronder staat een verkorte versie (ruim 4 min.)

Lees ook:

• Signalenlijst loverboys
• ‘Wie is die vent zonder gezicht?’ (Trouw)
• EO-themaavond over loverboys
• Het verhaal van Linda is verfilmd. Film is te bestellen voor scholen. Linda geeft zelf ook voorlichting.

Bronnen:

• A. van den Borne & K. Kloosterboer (2005). Inzicht in uitbuiting. Handel in minderjarigen in Nederland nader onderzocht. Amsterdam: ECPAT Nederland.
• A. van Dijke en L. Terpstra (2005). Loverboys: feiten en cijfers. Een quick scan. Amsterdam: SWP.
• H. Mul (2009). Normen van jongeren in Nederland ten aanzien van grensoverschrijdend seksueel gedrag. Universiteit Twente (Master Thesis)

Justine Pardoen

[Dit artikel is eerder gepubliceerd in de rubriek Generatie M in PIP Pedagogiek in Praktijk]