Een firewall controleert voortdurend al het inkomende en uitgaande Internet-verkeer. Hij biedt bescherming tegen ongewenste indringers, maar waarschuwt ook als er ongemerkt gegevens naar buiten gaan (zoals bij de eerder genoemde spyware).

Vooral voor mensen die gebruik maken van een breedband-verbinding (ADSL of de kabel), en die daardoor permanent online zijn, is het raadzaam om een firewall te installeren.

Hardware en software
Er bestaan twee soorten firewalls:
- de hardware firewall (een kastje)
- de software firewall (een programma)

We zullen ons hier beperken tot de software firewall, omdat die voor de gemiddelde consument het meest van toepassing is. De hardware firewall is meer bedoeld voor grotere bedrijven.

Gebruik
De software-firewall is een onzichtbaar functionerend programma, dat zich pas meldt wanneer er iets bijzonders aan de hand is. Bijvoorbeeld een hacker die probeert in te breken, of een onbekend programma dat vanaf uw eigen computer gegevens naar buiten wil verzenden.

Wát er gecontroleerd moet worden en hoe streng dat moet gebeuren, kan ingesteld worden bij het installeren, maar ook tijdens het feitelijke gebruik. De meeste firewalls zijn zelf-lerend, in die zin dat ze onthouden wat u ooit heeft aangegeven over datgene wat wel en niet mag.

Beschikbare software
Alle moderne besturingssystemen (Windows XP, MacOS X, Linux, etc.) bevatten standaard een firewall. Daarnaast bestaan er zowel commerciële firewalls als gratis firewalls. De commerciële firewalls hebben vaak wat meer mogelijkheden, en zijn doorgaans wat makkelijker in het gebruik.

Commerciële firewalls kosten ongeveer 50 euro, bijvoorbeeld:
- Norton Internet Security
- McAfee Internet Security
- Black Ice defender
- Kerio Personal Firewall

Gratis firewalls zijn onder andere:
- ZoneAlarm
- Proxy+