Home » Artikelen » Hoe praat je over digitaal pesten?

Hoe praat je over digitaal pesten?

Hoe voorkom je dat kinderen elkaar digitaal pesten? Geef ze een les over digitale humor. Upload Cinema in de klas!

Wat is het probleem?
Scholen vragen ons vaak of we kunnen helpen digitale pesterijen tegen te gaan. Er wordt gescholden, kinderen filmen elkaar met de mobiele telefoon, maken naaktfoto's openbaar, et cetera. Dat kan zó uit de hand lopen, dat kinderen niet meer naar school willen maar thuis ook niet weten waar ze het zoeken moeten. Digitaal pesten gaat namelijk 24 uur per dag door.

Hoe groot de vraag van scholen voor hulp ook is en hoe drukbezocht de congressen over pesten 2.0 ook zijn, wetenschappelijk onderzoek laat zien dat het probleem lijkt mee te vallen. Slechts 4 procent (pdf) van de kinderen zegt herhaaldelijk online te zijn gepest. Toch komen de incidenten als een verrassing. Hoe voorkom je die? Hoe maak je wangedrag van kinderen op internet bespreekbaar?

Pesten? Nee, ze maken foute grappen
Dat kinderen zo moeilijk over digitaal pesten praten, komt doordat kinderen dingen die minder leuk zijn, niet meteen als pesten ervaren. Zelfs zien ze zich vaak ook niet als pesters. Veel online 'pestgedrag' bestaat namelijk uit het maken van grappen, die door de ontvanger niet als grappig worden gezien.

Kijk eens naar dit filmpje. 

Een meisje speelt een spelletje, dat een schrikspelletje blijkt te zijn. Ze schrikt zich rot. Haar broer laat haar het spelletje spelen (denk ik) , filmt het schouwspel en zet het online. Grappig?  Niet voor haar.

Ook ik was 'slachtoffer'. Nou ja, min of meer. Ik kon het  'grapje' nog relativeren. De 10-jarige zoon van een kennis stuurde me een filmpje van een jodelend meisje, dat me uitnodigde dichter bij het beeldscherm te komen en het  volume omhoog te doen. Nadat ik met het puntje van m'n neus bij het beeldscherm zat, veranderde het meisje in een zombie dat krijste dat ik dood moest. Ik deinsde achterover. Ik vreesde de nacht waarin dat monster elk uur zou terugkeren om te zien of de schrik er nog in zat.

Ik typte, op MSN nog: "Vind je dit grappig?!!"
"Ja! Schrok je?"
"Ja, enorm."
"LOL."
Woedend was ik.

Ik ben academisch opgeleid, maar snugger ben ik helaas niet.  Ik stelde ik de domste vraag die ik ooit in mijn leven heb gesteld.
 
"Wat vind je vader hier dan van?"
Het antwoord: "Die staat hier naast me, en lacht nog harder dan ik!"

Werd ik gepest? Nee. Maar mijn eerste reactie was wel dat kind op te zoeken en hem en zijn vader de stuipen op het lijf te jagen.

Praat over digitaal burgerschap. En  doe dat op de goede  manier
Kinderen kwetsen anderen zonder dat ze door hebben. Ook online. Scholen treden er tegen op door te vertellen dat digitaal pesten niet mag. Dat slaat niet aan omdat kinderen niet het gevoel hebben dat het echt over hun eigen gedrag gaat. Ze blijven keten zonder zich te verplaatsen in de ander.

Kortom, er goed over praten is nodig. Alleen dan leren ze na te denken over grappen die ze bij anderen uithalen. Alleen dan kweek je digitaal inlevingsvermogen.

Dit is mijn tip: het YouTube Theater van de Lach
Organiseer een 'Verkiezing van het Grappigste YouTube-filmpje van de Klas'.

  • Stel samen criteria op voor wat een filmpje grappig  maakt. Schrijf op wat grappig is, maar ook wat niet grappig is. 
  • Iedereen mag een filmpje nomineren. Laat de kinderen de docent het filmpje mailen. De leraar zet ze in een YouTube-kanaal. Grote kans dat er filmpjes tussen zitten die niet door de beugel kunnen. 
  • Eerst wordt er gestemd. Dat kan klassikaal door de vingers op te steken, maar ook digitaal. Dat leidt uiteindelijk tot een winnaar. Die zou je op de website van de school kunnen zetten. 
  • Maar er wordt ook gediscussieerd. De filmpjes worden besproken. Er wordt gelachen om de filmpjes die echt leuk zijn. Er wordt besmuikt gelachen om de filmpjes die niet iedereen kan waarderen. En daar heb je dan een goed gesprek over.
  • Sturen ze geen 'foute' filmpjes in? Gooi ze er dan zelf in.  

Je hebt lol én je creëert een positieve sfeer waarin je de grappenmakers beloont voor hun gevoel voor humor. Maar je kan ook ernstig praten over filmpjes die kwetsend kunnen overkomen. 

Welke vragen kun je stellen om het gesprek op gang te houden?

  • Sturen kinderen elkaar deze filmpjes toe?
  • Wat is grappig, wat is niet grappig? 
  • Kun je het sturen van deze filmpjes digitaal pesten noemen?
  • Wat doe je als iemand je een grappig filmpje stuurt dat helemaal niet grappig is? 

Oproep: wat vinden jouw kinderen grappig op YouTube? Mail ons!  

Remco Pijpers

Tags en rubrieken
Onderwerpen: